Petra: คู่มือเที่ยวเมืองหินสีกุหลาบจอร์แดน

ผนังหินทรายสีกุหลาบสองข้างแคบเข้าทีละนิด เงาและแสงสลับกันตามรอยแยกที่บางครั้งกว้างไม่ถึงเมตร แล้วในวินาทีที่ช่อง Siq เปิดออก Treasury ก็ปรากฏตรงหน้า — ตั้งตระหง่านแกะจากหน้าผาหินก้อนเดียวสูงเท่าตึกแปดชั้น ทุกคนที่เดินเข้ามาถึงจุดนี้ล้วนหยุดชะงัก ไม่มีใครรีบต่อ

Petra ไม่ได้แค่เก่า แต่เคยหายไปจากความรับรู้ของโลกภายนอกนานกว่า 1,000 ปี — จนกระทั่งนักสำรวจชาวสวิส Johann Ludwig Burckhardt ค้นพบมันอีกครั้งในปี ค.ศ. 1812 ก่อนหน้านั้น เมืองแห่งนี้เคยเป็นศูนย์กลางการค้าที่เชื่อมโลกตะวันออกกับโรมและทะเลเมดิเตอร์เรเนียน สร้างโดยชาว Nabatean ตั้งแต่ศตวรรษที่ 3 ก่อนคริสต์ศักราช นับเป็นอารยธรรมที่แกะหินเป็นเมือง ไม่ใช่สร้างเมืองขึ้นมาใหม่

ไปช่วงไหนดี

Petra เที่ยวได้ดีในหลายช่วงของปี ขึ้นกับว่าต้องการบรรยากาศแบบไหน ช่วง มีนาคม–พฤษภาคม และ กันยายน–พฤศจิกายน อากาศอบอุ่น เดินได้สบาย และแสงนุ่มตกกระทบหินทรายสีกุหลาบได้สวยเป็นพิเศษ นักท่องเที่ยวอาจหนาแน่นถึงราว 4,000 คนต่อวันในช่วง peak แต่ถ้าเริ่มเดินแต่เช้าก่อน 8 โมง ช่วง Siq และ Treasury ยังเงียบสงัดอยู่มาก

ช่วง ธันวาคม–กุมภาพันธ์ ซึ่งครอบคลุมเทศกาลปีใหม่ ก็เป็นไฮซีซันยอดนิยมที่มีเสน่ห์เฉพาะตัว — กลางวันอากาศเย็นสบาย เดินสำรวจหุบเขาหินได้ทั้งวันโดยไม่เหนื่อยจากความร้อน ผู้คนกระจายตัวมากกว่าช่วง peak สุดของฤดูใบไม้ผลิ และที่สำคัญคือท้องฟ้ายามค่ำคืนใสเป็นพิเศษ เห็นดาวชัดที่ Wadi Rum เหมาะกับการค้างทะเลทรายใต้ดาว เพียงเตรียมตัวรับมือ: กลางคืนหนาวจัดควรเตรียมเสื้อกันหนาว และอาจมีฝนเป็นช่วงทำให้เส้นทางหินลื่นบ้าง ดังนั้นวางแผนวันเดินสำรวจให้ยืดหยุ่นไว้ ส่วนเดือน มิถุนายน–สิงหาคม ร้อนจัด อุณหภูมิพุ่งสูงในหุบเขาหิน เดินระยะไกลเหนื่อยมากขึ้นโดยไม่จำเป็น เป็นช่วงที่ควรเลี่ยงหากเลือกได้

เดินทางเข้า Petra ยังไง

จุดเข้า Petra อยู่ที่เมือง Wadi Musa ซึ่งเป็นเมืองเล็กๆ ที่สร้างขึ้นรอบแหล่งมรดกโลกแห่งนี้โดยตรง จาก Amman ขับรถประมาณ 3 ชั่วโมงผ่านทางหลวง Desert Highway หรือจะนั่งรถบัส JETT ที่ออกจาก Amman เวลา 06:30 น.— จาก Aqaba ขับแค่ราว 2 ชั่วโมง

ค่าเข้าชม Petra ปกติอยู่ที่ 50 JD สำหรับ 1 วัน, 55 JD สำหรับ 2 วัน และ 60 JD สำหรับ 3 วันJordan Pass ที่เริ่มต้น 70 JD

สิ่งที่ต้องเห็นใน Petra

Petra ใหญ่กว่าที่คิด — พื้นที่ทั้งหมดกว้างกว่า 100 ตารางไมล์ ใหญ่กว่าแมนฮัตตันถึง 4 เท่า และนักโบราณคดียังสำรวจได้ไม่ถึงครึ่งของพื้นที่ทั้งหมด การวางแผนล่วงหน้าจึงสำคัญมาก

Treasury (Al-Khazneh) คือหน้าตาของ Petra ที่ทุกคนรู้จัก สร้างเป็นสุสานสำหรับกษัตริย์ Aretas IV ในต้นศตวรรษที่ 1 ชื่อ "Treasury" มาจากตำนานท้องถิ่นที่เชื่อว่าจักรพรรดิอียิปต์ซ่อนสมบัติไว้ในโอ่งหินด้านบนของอาคาร แสงตกกระทบหน้าอาคารได้สวยเป็นพิเศษในช่วงสายถึงเที่ยง เมื่อแสงอาทิตย์เริ่มส่องเข้ามาตรงๆ ผ่านปากช่อง Siq ตามมุมตกของแสง

> รู้หรือไม่: ผิวหน้าของ Treasury ถูกกัดเซาะไปแล้วกว่า 40 มม. ในเวลาไม่ถึง 10 ปี จากการสัมผัส การพิง และการถูของผู้มาเยือน นี่คือเหตุผลที่ทางการจอร์แดนขอให้ทุกคนหยุดในระยะห่างที่กำหนด

Monastery (Ad-Deir) คือจุดหมายที่หลายคนมองข้ามเพราะต้องปีนขึ้นบันได ~800 ขั้น ใช้เวลาราว 40 นาที แต่โครงสร้างที่รออยู่บนนั้นใหญ่กว่า Treasury และเงียบกว่ามาก คำแนะนำคือไปในช่วงบ่าย เพราะแสงส่องหน้าผาหินสีกุหลาบได้สวยเป็นพิเศษ ระหว่างทางขึ้นมีร้านชาเล็กๆ ของชาว Bedouin ให้พักหายใจ

นอกจากสองจุดหลัก ยังมี Street of Facades ที่เรียงหน้าสุสานนับสิบ, โรงละครสมัยโรมันที่จุได้กว่า 6,000 คน, และ Silk Tomb ที่ผนังหินมีลายริ้วสีแดง-น้ำเงิน-ดินเหลืองจากแร่ธาตุต่างชนิดทับถมกันเป็นล้านปี

Petra by Night — โชว์ที่ต้องจองให้ได้

Petra by Night จัดขึ้นสัปดาห์ละ 5 คืน คือวันอาทิตย์ถึงพฤหัสบดี เวลา 20:30–22:30 น. (บางช่วงอาจจัดตามความต้องการ จึงควรเช็กตารางล่าสุดที่ petrabynight.jo ก่อนวางแผน)— มีแต่เทียนกว่า 2,000 เล่มที่วางตลอดเส้นทาง แสงเทียนสะท้อนกับผนังหินทรายสีกุหลาบสร้างบรรยากาศที่หาได้ยากและแตกต่างจากการเที่ยว Petra ตอนกลางวันอย่างสิ้นเชิง

โชว์จบที่หน้า Treasury พร้อมดนตรีสดและชา ขอแนะนำให้จองล่วงหน้าผ่านทาง Visitors Centre หรือที่พักใน Wadi Musa เพราะจำนวนผู้เข้าชมในแต่ละคืนมีจำกัด

> รู้หรือไม่: Petra ถูกค้นพบโดยโลกตะวันตกอีกครั้งในปี ค.ศ. 1812 หลังจากหายไปจากความรู้ของคนภายนอกนานกว่า 1,000 ปี ชาว Bedouin กลุ่ม Bdul ที่อาศัยในถ้ำของ Petra มาตลอดต่างหากที่เป็น "ผู้เก็บรักษา" เมืองแห่งนี้ไว้

ต่อทริปด้วย Wadi Rum — ทะเลทรายที่ฮอลลีวูดเลือกแทนดาวอังคาร

หลังจาก Petra จุดต่อที่เป็นธรรมชาติที่สุดคือ Wadi Rum ซึ่งอยู่ห่างออกไปทางใต้ราว 2 ชั่วโมง ที่นี่คือทะเลทรายทรายสีแดงเพลิงจากเหล็กออกไซด์ ล้อมด้วยหน้าผาหินขนาดมหึมา — ภูมิทัศน์ที่ทีมงานของ *The Martian* (2015) เลือกใช้ถ่ายทำแทนพื้นผิวดาวอังคาร และก่อนหน้านั้น *Lawrence of Arabia* (1962) ก็เลือกที่นี่เป็นฉากหลักเช่นกัน Wadi Rum ขึ้นทะเบียน UNESCO ปี 2011 และมีร่องรอยมนุษย์ย้อนกลับไปกว่า 12,000 ปี

การค้างคืนใน Bedouin camp ใต้ท้องฟ้าเปิดคือประสบการณ์ที่ทำให้ทริปนี้แตกต่างจากการท่องเที่ยวทั่วไป ห่างไกลจากแสงเมือง ท้องฟ้ากลางคืนที่ Wadi Rum สว่างไสวด้วยดาวจนแทบเดินทางด้วยแสงดาวได้ และมื้อเย็นแบบดั้งเดิมที่เรียกว่า zarb — เนื้อและผักย่างในหลุมใต้ทรายนาน 2–3 ชั่วโมง จนเนื้อร่อนหลุดจากกระดูกเอง — คือกิมมิกที่กลายเป็นความทรงจำ

> รู้หรือไม่: ในทางเทคนิค Wadi Rum ได้รับน้ำฝนน้อยกว่า 3 วันต่อปี แต่ระบบน้ำโบราณของชาว Nabatean ที่สร้าง Petra ก็ใช้หลักการเดียวกัน — รวบรวมน้ำจากหินทุกหยดเพื่อเลี้ยงประชากรเมืองกว่า 30,000 คน

เตรียมตัวก่อนไป

Petra เป็นพื้นที่เดินเป็นหลัก ไม่มีรถไฟฟ้าหรือลิฟต์ เตรียมรองเท้าที่ดีและน้ำอย่างน้อย 2 ลิตรต่อวันสำหรับการเดินระยะไกล เส้นทางหลักจาก Visitors Centre ถึง Treasury ประมาณ 1.2 กิโลเมตร และถ้าจะขึ้น Monastery ต้องเผื่อเวลาไว้อีกครึ่งวัน

ชุดแต่งกายควรสุภาพเรียบร้อยตามวัฒนธรรม — ผู้หญิงไม่จำเป็นต้องคลุมศีรษะใน Petra แต่ควรหลีกเลี่ยงเสื้อผ้าที่สั้นหรือรัดรูปมากเกินไป อากาศอาจร้อนกลางวันและเย็นกลางคืนในช่วง off-peak ดังนั้นชั้นเสื้อผ้าที่ถอดเพิ่มลดได้ใช้ประโยชน์มาก

จอร์แดนใช้สกุลเงิน Jordanian Dinar (JD) บัตรเครดิตรับได้ที่ Visitors Centre และร้านค้าหลักใน Wadi Musa แต่ควรมีเงินสดสำหรับร้านเล็กๆ ระหว่างทางและทิปไกด์

วางแผนทริปอย่างไรให้ได้ประโยชน์สูงสุด

ถ้ามีเวลา 2 วันใน Petra คือจำนวนขั้นต่ำที่จะให้ความรู้สึกว่า "ได้เห็น Petra จริงๆ" ไม่ใช่แค่ผ่านมา — วันแรกเดิน Siq–Treasury–Street of Facades–โรงละครโรมัน–High Place of Sacrifice วันที่สองขึ้น Monastery ตอนบ่ายและเผื่อเวลาสำรวจ Royal Tombs ช่วงแสงทอง สำหรับคนที่มี 7–8 วันในจอร์แดน เส้นทางคลาสสิก Amman → Petra (2 คืน) → Wadi Rum (1–2 คืน) → Aqaba หรือย้อนกลับ Amman ครอบคลุมได้ครบและเดินทางสะดวก

Jordan Pass ซื้อออนไลน์ได้ก่อนเดินทางที่ jordanpass.jo รวมวีซ่า single entry และค่าเข้าชมกว่า 40 แหล่ง เป็นสิ่งแรกที่ควรจัดการก่อนซื้อตั๋วเครื่องบิน Petra by Night ควรเช็กวันจัดก่อน และนับให้ตรงกับคืนที่ค้างใน Wadi Musa

Petra ไม่ได้สวยแค่ในรูป — ความรู้สึกที่เดินผ่านช่อง Siq แคบๆ แล้วเห็น Treasury เปิดออกตรงหน้า เป็นหนึ่งในโมเมนต์ที่หาได้ยากในการเดินทางทุกวันนี้ และเมืองหินสีกุหลาบแห่งนี้ยังซ่อนมุมที่ยังไม่ถูกค้นพบไว้อีกมาก

คำถามที่พบบ่อย

ควรไปเที่ยว Petra เดือนไหนดีที่สุด?

Petra เที่ยวได้ดีในหลายช่วง ช่วงปีใหม่ ธันวาคม–กุมภาพันธ์ เป็นไฮซีซันยอดนิยม กลางวันอากาศเย็นเดินสบาย คนกระจายตัวมากกว่า peak สุดของฤดูใบไม้ผลิ และกลางคืนในทะเลทรายฟ้าใสจนเห็นดาวชัด เหมาะกับการค้าง Wadi Rum ใต้ดาว เพียงเตรียมเสื้อกันหนาวสำหรับกลางคืนและเผื่อรับฝนเป็นช่วงที่อาจทำให้เส้นทางหินลื่น ส่วนมีนาคม–พฤษภาคม และกันยายน–พฤศจิกายนก็เป็นอีกช่วงที่อากาศอบอุ่นเดินสบายและแสงสวย ส่วนมิถุนายน–สิงหาคมควรเลี่ยงเพราะร้อนจัดในหุบเขาหิน

Jordan Pass คืออะไร และซื้อคุ้มไหม?

Jordan Pass เริ่มต้น 70 JD.jo ก่อนเดินทาง

Petra by Night คืออะไร และต้องจองล่วงหน้าไหม?

โชว์เดินผ่านช่อง Siq ใต้แสงเทียนกว่า 2,000 เล่มสู่หน้า Treasury จัดสัปดาห์ละ 5 คืน คือวันอาทิตย์ถึงพฤหัสบดี เวลา 20:30–22:30 น. ควรเช็กตารางล่าสุดที่ petrabynight.jo และจองล่วงหน้าเพราะที่นั่งจำกัด

จาก Amman ไป Petra ใช้เวลาเดินทางนานแค่ไหน?

ขับรถประมาณ 3 ชั่วโมง หรือนั่งรถบัส JETT ที่ออกเวลา 06:30 น. ค่าโดยสาร ประมาณ 10 JD เที่ยวเดียว (ควรเช็กราคาล่าสุดที่ jett.com.jo เพราะอาจเปลี่ยนช่วงวันหยุด/Ramadan)

ควรใช้เวลากี่วันใน Petra?

อย่างน้อย 2 วันถึงจะได้เห็น Petra อย่างจริงจัง วันแรกเดินเส้นทางหลัก Siq–Treasury–โรงละครโรมัน วันสองขึ้น Monastery ช่วงบ่าย และสำรวจ Royal Tombs ตอนแสงทอง ถ้ามีเวลาน้อยกว่านั้นจะรู้สึกรีบเกินไป

แหล่งอ้างอิง · 8 แหล่ง

1. Visiting Petra? Here's how to do it responsibly - Lonely Planet
2. A Guide to Petra, Jordan | National Geographic
3. 11 top tips for visiting Jordan on a budget - Lonely Planet
4. Amman-Petra bus? | Jordan - Lonely Planet Forum
5. What you need to know about the Jordan Pass - Lonely Planet
6. Al-Khazneh - Wikipedia
7. Monastery | Attractions - Lonely Planet
8. 7 Days in Jordan with Petra Hikes and Desert Stargazing - AFAR